Reisverslag: Rondreis India en Nepal

Reisverslag India en Nepal

16-02-2007

Amsterdam-Amman met Royal Jordanian (RJ 152). Na een voorspoedige vlucht van 4 uur en 25 min landt het toestel om 18.20 uur local time op de Koningin Raina Airport van Amman. Amman-Delhi met Royal Jordanian (RJ 192). Na een opnieuw voorspoedige vlucht van 4 uur en 25 minuten wordt om 04.40 uur locale time geland op Indira Ghandi Airport in Delhi, India .

DELHI, HINDOEÏSME

Delhi telt naast ca 18.000.000 legale inwoners ook enkele miljoenen illegalen. De stad bezorgt ons de eerste cultuurshock. In de straten van deze metropool treffen we kamelen aan, maar ook olifanten, zwijnen en apen maar bovenal koeien. Heilige koeien. Wat een stierlijk vervelend leven moet dit zijn voor deze koeien. Geen stier te bekennen! De koeien dienen zich een weg te banen door het waanzinnig hectische verkeer. De loop van het verkeer wordt in feite door de koeien bepaald. Deze worden hierbij wel ontzien en waarschijnlijk bijgevoederd door de vaak ondervoede bevolking. Het “heilige” tot “normale” proporties terugbrengen en het vlees gebruiken om de ca 50% ondervoede kinderen te voeden zou zeker in de ogen van de veel rationelere westerling een betere optie zijn. Bovendien zou dat de koe pas heilig maken! Maar daarmee zou de gelovige Hindoe het risico nemen
een van zijn (of andermans) gereïncarneerde voorouders tot zich te nemen. Overigens geniet ook de aap een vergelijkbare beschermde status. Helemaal nutteloos is het bestaan van de koe toch niet: de stront van de heilige koe (of de heilige stront van de koe?), wordt verzameld, vermengd met stro en met de hand tot een strontbriket (brandstof) gevormd. Later hoorden wij dat er wereldwijd jaarlijks 1.600.000 mensen overlijden als gevolg van de inademen van giftige stoffen die vrijkomen bij het verbranden van deze brandstof! Als we ons realiseren dat ruim 80% van de ruim 1 miljard inwoners van India (dat zijn er dus meer dan 800.000.000!!) Hindoe zijn dan moet dit geloof met zijn vele goden en de vele zeer bijzondere rituelen toch veel meer betekenen dan wij westerlingen oppervlakkig waarnemen. Sterker: hier past ons, betweterige westerlingen, enige bescheidenheid!

DELHI ca, VRACHTVERKEER

Onderstaande “kreten” komen zonder uitzondering voor op alle uitermate fraai versierde vrachtwagens in India. Vooral aan de oproepen om de claxon te gebruiken wordt op grote schaal gevolg gegeven. Gekmakend dat oorverdovende lawaai! Push Horn, Blow Horn, Horn Please, See You, Oh My God Save Me, Just a Minute, Wait For Signal, Keep distance, Speed Control.

KHAJURAHO, KAMA SOETRA

Khajuraho is de oude hoofdstad van de deelstaat Madhya Pradesh. De stad is ook de bakermat van de Kama Soetra. In de stad bevinden zich op nauwelijks één vierkante kilometer 85 oude tempels die zijn gebouwd in de jaren 950-1050 na Chr. Inmiddels heeft dit gebied een plek gekregen op de wereld erfgoedlijst van Unesco. Aan (luid en duidelijk herkenbare) westerse toeristen worden stenen Boeddha’s aangeboden. Tientallen handelaren proberen de aandacht van de toeristen te trekken om hen “kostbare” (want verboden uit te voeren) archeologische vondsten voor spotprijzen aan te bieden. Hoe dichter de toerist in de buurt van zijn bus kwam (en soms zat hij er zelfs al in!) hoe verder de prijzen daalden! Een van de deelnemers uit het reisgezelschap (die zo’n Boeddha cadeau kreeg) kwam enige dagen later op Katmandu Airport in de problemen omdat hij archeologisch van belang zijnde vondsten wilde uitvoeren zonder in het bezit te zijn van de daarvoor vereiste papieren!!!

ALLAHABAD, TRIVENI SANGAMA

Triveni Sangama, de plaats waar de 3 heilige rivieren samenkomen is bijzonder heilig. Het betreft hier de Ganges, de Yamuni en de mythische onderaardse rivier de Sarasvati. Alsof het water van deze drie rivieren nog niet voldoende was regende het pijpenstelen tijdens ons bezoek aan Allahabad. Natuurlijk, we hadden kunnen afzien van een bezoek aan de Triveni Sangama. Maar dan hadden we het risico genomen dat we nooit zouden hebben geweten wat het effect van het samenvloeien van deze 3 heilige rivieren kan zijn. Nu kwam de klei ongeveer tot kniehoogte! Eens in de 12 jaar vindt in Allahabad het Kumbh Mela festival plaats. Een van de grootste festivals voor Hindoes. Dit festival duurt enige weken en wordt in die periode door zo’n 50.000.000 (!) hindoes bezocht. Toen wij Allahabad bezochten was het festival juist voorbij. De sporen waren echter nog duidelijk zichtbaar. Grote terreinen waren opgedeeld in gemarkeerde delen van ca 2m2. Per gezin werd zo’n gemarkeerd stuk grond toegewezen.

JAIPUR, DE ROZE STAD

Jaipur, De Roze Stad, is de hoofdstad van de staat Rajastan, telt ruim een half miljoen inwoners en heeft binnen haar grenzen een universiteit. In Jaipur bezoeken we naast tempels en moskeeën het door Jai Singh, de stichter van de stad, gebouwde paleis. Ook brengen we een bezoek aan de in de tuin van het paleis gebouwde sterrenwacht. In de indrukwekkende citadel (die we per jeep bereikten) liepen vele olifanten. Vooral voor het rondrijden van toeristen maar ook om zwaar werk te verrichten. Op de muren van citadel krioelde het ook van de apen. Nadat we weer naar de stad waren afgedaald bewonderden we de (uiteraard ook roze) Façade. Een schitterende gevel (maar ook niet meer dan een gevel) als toeristische attractie.

AGRA, TAJ MAHAL

Taj Mahal bekijken we van een afstand vanuit vele hoeken maar een dag later ook van dichtbij in de (heel) vroege ochtend om getuige te zijn van de schitterende effecten die de opkomende zon heeft op de kleuren van het marmeren gebouw. Een van de zeven nieuw “gekozen” wereldwonderen. De binnenkant van dit mausoleum is schitterend ingelegd met halfedelstenen. De Taj Mahal is in de 17e eeuw in ruim 20 jaar gebouwd door de Moghul-keizer Sjah Jahan ter ere van zijn vrouw Mumtaz die in het kraambed bij de geboorte van haar 16e (!) kind overleed. Meer dan verdiend derhalve.

DEMOCRATIE, DE GANDHI DYNASTIE

Mohandas Karamchand “Mahatma” (groot van ziel) Gandhi. Onder hem was Jawaharlal “Pandit” Nehru eerste minister van India. Na de moord op Mahatma werd deze opgevolgd door Nehru. Later (Nehru stierf een natuurlijke dood) werd Nehru opgevolgd door Indira Gandhi (géén familie van “Mahatma”), zijn dochter die gehuwd was met een zekere Gandhi (een in India veel voorkomende naam). Indira werd vermoord. Een van de zoons van Indira, Rajiv, een charismatische man, werd op zeker ogenblik als premier een van de opvolgers van zijn moeder; ook hij werd vermoord! Alle hier genoemde premiers waren leider van de Congrespartij. Na de moord op Rajiv werd er vanuit de Congrespartij grote druk uitgeoefend op zijn weduwe, de Italiaanse Sonia. In de Congrespartij heeft zij
weliswaar een rol gespeeld maar de automatische benoeming tot premier (na verkiezingswinst van de Congrespartij) ging haar (verstandig genoeg) een stap te ver. India is met afstand de grootste (wat het aantal inwoners betreft) democratie ter wereld. Desondanks is er vanuit de westerse wereld vaak en veel kritiek op het democratisch gehalte. Het ontbreken van rechten voor vrouwen (zie ook onder “kasten”), de uitwassen van het traditionisme(weduweverbranding, het systeem van kasten en met name de onaanraakbaren, vrouwen- en kindermoord). Mahatma Gandhi bestreed deze misstanden. Ook door de grondwet werden deze tradities verboden. Opmerkelijk is het overigens wel dat in dit deel van de wereld vrouwen eerder geroepen worden tot de hoge(re) ambten dan bij ons (in het Westen) het geval is. In India werd Indira Ghandi premier; in Pakistan werd Benazir Bhoettho premier, maar ver daarvoor, in 1960, werd in Ceylon (het huidige Sri Lanka) mevrouw Bandaranaike ’s werelds eerste vrouwelijke ministerpresident. En nog maar kort geleden werd mevrouw Pratibha Patil, de gouverneur van Rajasthan, verkozen tot de eerste vrouwelijke president van India. In het westen kennen we Prime Minister Margareth Thatcher en van recenter datum Frau Bundeskanzler Angela Merkel. In Frankrijk kwam bij de meest recente verkiezingen een vrouw in de buurt van het hoogste ambt. In Amerika dreigt Hillary Clinton hoge ogen te gooien om de eerste vrouwelijke
president van dat land te worden. Nederland blijft daar nog ver bij achter: Marga Klompé werd in 1956 de eerste vrouwelijke minister (van Maatschappelijk Werk). Er zijn wel meer voorbeelden waarin India het Westen voor is: Swastika (Sanskriet voor gelukkig) gaat terug op de oudste tijden en is over heel de wereld verspreid. Hitler-Duitsland nam het hakenkruis aan als herkenningsteken voor het Nationaal Socialisme (en vanaf 1933 zelfs als nationaal embleem) vanwege het vermeende antisemitische karakter ervan.

WILD PLASSEN

Evenals in Delhi lijkt ook in Jaipur en andere door ons bezochte plaatsen in India het wildplassen tot een soort nationale sport (en een merkwaardige gewoonte!) verheven te zijn. Niet zelden worden daarbij de meest kwetsbare kanten van het lichaam naar het voorbijrazende verkeer gericht. Overigens blijkt de aanleiding nogal triest: een groot deel van de bewoners van India beschikt namelijk niet over de voor deze activiteiten noodzakelijke sanitaire voorzieningen. Derhalve doet men, alvorens aan het werk te gaan, de behoefte in de open lucht. Deze “productie” dient vervolgens door “paria’s” te worden opgeruimd.

ONGELIJKHEID EN ONTWIKKELING

Het probleem van sociale en economische ongelijkheid is uitermate hardnekkig. De ongelijkheid is er tussen regio’s, tussen groepen en tussen individuen, maar vooral ook tussen mannen en vrouwen. Lichamelijk zwaar werk lijkt bij uitsluiting voorbehouden aan in schitterende, kleurrijke sari’s geklede vrouwen. Meestal zijn er wel mannen in de buurt (vaak zelfs meer dan vrouwen) maar niet voor het zware werk; eerder voor overleg, toezicht, coördinatie.
En de verschillen worden alsmaar groter, ook tussen mannen en vrouwen. De regionale tweedeling groeit. Het welvarende Westen en Zuiden tegenover het arme Noorden en Oosten. Dit wordt geïllustreerd in de ontwikkeling van het inkomen per hoofd van de bevolking. Grond- en kantoorprijzen in bepaalde regio’s kunnen wedijveren met de hoogste prijzen ter wereld terwijl de arme regio’s nauwelijks vergelijkbaar zijn met de armste Afrikaanse landen. De procentuele groei lijkt te wijzen op een zekere evenwichtige ontwikkeling. Als de groei echter in absolute cijfers
wordt uitgedrukt blijken de verschillen steeds groter te worden. Dit is een splijtzwam in de Indiase samenleving. Rijke staten vinden dat zij feitelijk de arme staten subsidiëren (en daarmee de bevolkingsrijke en dus politiek invloedrijke staten). Meisjes zijn minder gewild dan jongens. Moorden op meisjes (aborteren van de ongeboren vrouwelijke vrucht) komt nog altijd voor. Als nogal tragische (of komische?) bijkomstigheid ontstaat er een groeiend mannenoverschot. Alhoewel dit bij wet is verboden komt in bepaalde streken in India weduwenverbranding nog voor. Het komt nog voor dat jonge mensen die elkaar beminnen maar die tot verschillende kasten behoren voor straf worden gedood. Niet zelden worden zij opgehangen door leden van de wederzijdse families waardoor de eer van beide partijen weer gered is.

INKOMENSVERDELING

De armste 20% van de Indiase bevolking heeft de beschikking over slechts 8,5% van het Nationale Inkomen terwijl de rijkste 20% over ruim 42% van het Nationale Inkomen kan beschikken. Deze grote verschillen zijn overigens betrekkelijk: West-Europa kent vergelijkbare percentages. Afrika en Latijns-Amerika scoren slechter. Probleem is dat er in absolute zin weinig te verdelen is. Voor de armste 20% betekent dit € 0,50 p.p.p.d.! Chronische ondervoeding is het gevolg bij dit deel van de bevolking. De regering van India geeft zelf aan dat 36% onder de armoedegrens leeft. Dit zijn dus ca. 400.000.000 mensen! De minimumbehoefte voor een “gemiddeld” Indiaas gezin bedraagt Rs 3600 (ca. € 65,00) per maand. Gezondheid en Onderwijs bepalen in hoge mate Welvaart en Armoede. De helft van de inwoners van India is ongeletterd (analfabeet). Hiermee loopt India ver achter op bijvoorbeeld het gemiddelde van de armste landen van de wereld. Toch besteedt India relatief gezien behoorlijk veel geld aan onderwijs. Echter vooral aan hoger en wetenschappelijk onderwijs. Als gevolg hiervan ontstaat een
vreemde spagaat: aan de ene kant grote ongeletterdheid en aan de andere kant vele hoog tot zeer hoog opgeleiden. Dit is mede oorzaak van het achterblijven van economische groei. De Nationale Welvaart vereist produktieve deelname van de gehele bevolking. Er is derhalve meer geld nodig voor basisgezondheidszorg, basisonderwijs en werkgelegenheidsprogramma’s. De regering heeft toegezegd 6% van het Nationale Inkomen te besteden aan onderwijsbudget. Afstoten van logge, verliesgevende staatsbedrijven kan hiertoe voldoende middelen
vrijmaken.

HET KASTENSTELSEL

De Indiase maatschappij is sinds mensenheugenis (al van vóór onze jaartelling!) ingedeeld in kasten. Het kastenstelsel is in feite een indeling in hiërarchisch gerangschikte sociale groepen. Deze hiërarchie was oorspronkelijk in theorie gebaseerd op “varna’s” (kleuren) maar praktisch op “standen”.
Ø Wit: priesters en (religieuze) zangers; Brahmanen
Ø Rood: koningen en krijgers
Ø Geel: kooplieden en boeren
Ø Zwart: land- en handarbeiders
Vallend buiten deze indeling in standen volgen de kastenlozen (paria’s, onaanraakbaren, onreinen). Voor het ontstaan van deze onaanraakbaren is in oude geschriften geen basis te vinden. Het zijn vooral de hogere kasten die zich op deze wijze vrijwaren van handarbeid waarvoor zij zichzelf te goed achten. Eenvoudig (en vuil) werk is geen probleem als het maar tijdelijk is. Die tijdelijkheid ontbreekt veelal. De uitzichtloosheid van dit bestaan benauwt. Ruim 16% van de Indiase bevolking (dit gaat om ca 160.000.000 personen!) behoort tot de kastenlozen en oefent onreine beroepen uit. Dit betreft bijvoorbeeld die beroepen waarin dood vee wordt bewerkt, zoals slager en schoenmaker. Ook werken velen als schoonmaker. De onaanraakbaren wonen aan de randen van de dorpen. Jonge meisjes uit deze groep werden ontvoerd en “gedegradeerd”: legaal verkracht door priesters, politie en dorpsgenoten. Veelal eindigden deze meisjes in de prostitutie. Mahatma Gandhi kwam op voor deze onaanraakbaren die door hem “kinderen van God” werden genoemd. De grondwet verbood de onaanraakbaarheid, het kastenstelsel alsmede discriminatie op
basis van kasten. Bepaalde aanvankelijk de (beroeps)groep de indeling in kasten,later werd dat geboorte. De kasten
werden vervolgens overvleugeld door “Jati’s”, vergelijkbaar met de bij ons van vroeger bekende gilden. Kasten (en met name de hogere) willen hun exclusieve karakter handhaven. Derhalve vinden er geen huwelijken plaats tussen leden van diverse kasten. Om dezelfde reden maken leden van een kaste (bijvoorbeeld de Brahmanen: priester/zanger) hun exclusieve terrein steeds ingewikkelder en ontoegankelijker voor derden om op die wijze hun monopoliepositie in stand te houden. Degene die de regels van de kasten doorbreekt wordt een “outcast”.
Overigens wordt de betekenis van de oude kastenindeling steeds minder. De “Jati’s” (er zijn er duizenden!) hebben aan belang gewonnen. Het is vooral een lokaal stelsel. De enige manier om aan
de “Jati’s” te ontsnappen is reïncarneren. De invloed van het kastenstelsel op zich is nog altijd merkbaar. De betekenis neemt af naarmate men beter is opgeleid. Ook het groeiend bewustzijn bij de onaanraakbaren en de positieve discriminatie van onaanraakbaren door de overheid zetten verhoudingen tussen kasten onder druk. De overheid reserveert banen en onderwijsplaatsen voor onaanraakbaren en de lagere kasten, hetgeen overigens
kwaad bloed zet bij hogere kasten.

VARANASI, GANGES

’s Werelds langst onafgebroken bewoonde stad! Bijna letterlijk dus “De Eeuwige Stad”. Een kleurrijk bedevaartsoort voor Hindoes. Levende maar ook stervende Hindoes baden zich in de Ganges. Sterven bij de Ganges is een groot voorrecht voor Hindoes. Om met de fietstaxi de Ganges te bereiken moeten chaotische taferelen worden overwonnen. De taxi’s reden zich voortdurend vast in de enorme, onafzienbare aantallen voetgangers. Hier en daar stond een politieagent gewapend met een lat die met enige regelmaat werd gebruikt om corrigerende tikken uit te delen (met name aan de bestuurders van de fietstaxi’s). Deze agenten leken een overblijfsel uit de tijd dat India nog een Britse kolonie was. Bij de Ganges aangekomen gingen we aan boord van een soort platbodems. Vanaf deze boten lieten wij in bladeren gevouwen kaarsjes los in het water van de Ganges. Daarna waren we getuige van kleurrijke Hindoeïstische rituelen. Met muziek, vuur en bloemen gingen op enkele podia 6 hindoeïstische priesters per podium voor in deze indrukwekkende diensten. In de vroege ochtend van de daaropvolgende dag bereikten we (nu zonder noemenswaardig oponthoud) opnieuw de Ganges waar we bij zonsopgang getuige waren van het nemen van rituele baden door gelovige Hindoes. Ook zagen we van een aantal lijkverbrandingen langs de Ganges. Dagelijks worden hier (in Varanasi) 250 overledenen verbrand. Opmerkelijk hoe Hindoes omgaan met de dood. Van intens verdriet lijkt nauwelijks sprake. Als we ons realiseren dat Hindoes geloven dat de overledene als hij of zij als een goed Hindoe heeft geleefd terugkomt als een beter mens, lijkt het ogenschijnlijk afwezig zijn van verdriet ook weer niet zo verwonderlijk.

CHITWAN NATIONAL PARK

Vanuit India (Varanasi) naar Nepal (Chitwan). Vanwege stakingsdreiging aan de Nepalese grens werd het routeschema omgegooid en werden we via een langdurige bustocht naar de grensovergang tussen India en Nepal vervoerd. Er werd aangekondigd dat er sprake was van zeer strikte en ambtelijke controle van grenspapieren. Controle zou zeer individueel plaatsvinden. Tot onze niet geringe verbazing leverde het geen enkel probleem op toen één reiziger een stapel paspoorten overhandigde die probleemloos van de noodzakelijke stempels werden voorzien. Eenmaal in Nepal aangekomen werd de reis voortgezet in richting Chitwan National Park. Als gevolg van de omzetting in het reisprogramma zouden we hier 3 dagen verblijven. Op een van deze dagen stond er een facultatieve
excursie op het programma: 2 uur op een olifant (met een vertrek op een nogal matineus tijdstip), 4 uur in een jeep of ca 3 kwartier in een kano (uitgeholde boomstam). Wij kozen voor deze laatste optie. Schitterende natuur en een oorverdovende stilte. Van het in het vooruitzicht gestelde wild liet zich maar weinig zien. Ganzen, Ibissen, Witte reigers, een Gier en een brullende aap. Een van de 8 passagiers in de 2 kano´s merkte op dat het hier te ondiep was om krokodillen te herbergen. Het stemgeluid van de reiziger was nauwelijks weggestorven of we werden door een gids gewezen op een op de oever in de zon liggende krokodil. Nogal onbeweeglijk (niet onlogisch; koudbloedig reptiel nietwaar), zo onbeweeglijk dat het leek alsof er “ter lering ende vermaak” van de gasten een nagemaakt exemplaar was neergelegd. Opluchting leek zich van de passagiers meester te maken. Dat was echter van korte duur: er bleek zich namelijk nog een zeer levend exemplaar in het water te bevinden. Een van beide uitgeholde boomstammen leek door de krokodil te worden geattaqueerd! Van links voor naar rechts achter met een ferme klap van de imponerende staart. De schrik sloeg ons om het hart. De mededeling van de gids dat de krokodil vooral van ons geschrokken was namen wij voor kennisgeving aan. Dit waar gebeurde verhaal zal in de komende jaren ongetwijfeld winnen aan extreme angstaanjagendheid. Hier kunnen we (bij verjaardagen e.d.) nog vele jaren op teren!

KATHMANDU, MONARCHIE

Land en volk hadden al een onuitwisbare indruk op ons gemaakt. Dat werd niet minder toe we de stad Kathmandu bezochten. Al wandelend passeerden wij het koninklijk paleis. In dit paleis speelde zich op 1 juni 2001 een Shakespeariaans koningsdrama af. K roonprins Dipendra, die geen toestemming kreeg om te trouwen met zijn niet adellijke geliefde, schoot zijn vader, koning Birenda, zijn moeder, koningin Aishwarya. alsook andere leden van de Koninklijke familie en overige mensen die in het koninklijk paleis aanwezig waren, dood. Uiteindelijk schoot Dipendra ook zichzelf een kogel door het hoofd. Dipendra werd naar het ziekenhuis gebracht en werd tot koning uitgeroepen. Gyanendra (hij was de broer van Birenda) nam het regentschap op zich. Op 4 juni 2001 overleed Dipendra alsnog en werd Gyanendra koning. O verigens is er in de loop der tijd de nodige twijfel ontstaan aan deze lezing. Zou Gyanendra mogelijk een rol hebben gespeeld in dit drama? Direct na zijn aantreden bleek dat koning Gyanendra zijn constitutionele rol te bescheiden vond en begon hij zich met het landsbestuur te bemoeien. Zowel in oktober 2002 als in februari 2005 stuurde de koning premier Deuba naar huis en benoemde zich zelf tot premier. Als reden voor zijn optreden noemde de koning Deuba's falen om met de maoïstische rebellen tot een vergelijk te komen. Hij beloofde echter de democratie binnen 3 jaar te herstellen. Op 18 mei 2006 ontnam het parlement hem zijn gezag over het leger, zijn juridische immuniteit en zijn vrijstelling van het betalen van belasting. Gyanendra zal ook zijn formele positie als staatshoofd verliezen. De koning van Nepal krijgt geen cent meer van de staat. De regering van het Himalayaland kondigde aan dat alle koninklijke bezittingen, zoals gebouwen (o.a. de paleizen), binnenkort allemaal
genationaliseerd worden. De macht van de koning in Nepal wordt al enige tijd stukje bij beetje afgebroken. Dat is het directe gevolg van de opname van maoïstische rebellen in het landsbestuur. De opstandelingen streden jarenlang voor afschaffing van de monarchie en de invoering van een communistische heilstaat volgens het gedachtegoed van de Chinese oud-leider Mao Zedong. Vorig jaar kreeg het paleis nog een paar miljoen euro, voor het komende begrotingsjaar is er niks uitgetrokken voor vorst Gyanendra en zijn entourage.

KATHMANDU, KUMARI

Sommige Boeddhisten en Hindoes in Nepal geloven dat de oude godin Taleju zich in de vorm van een jong meisje kan manifesteren: de Kumari (maagd). De Kumari is de enige levende god en wordt in Nepal aanbeden. Speciale priesters zoeken onder zeer jonge meisjes (2 à 3 jaar!!) naar de reïncarnatie van Taleju. Daartoe moet het kind aan een groot aantal schoonheidsidealen voldoen. Bovendien moet het kind laten zien dat het over een grote mate van onverschrokkenheid beschikt. Sajani Shakya (de huidige Kumari) bleek op 2-jarige leeftijd aan alle “eisen” te voldoen en werd weggehaald bij haar ouders. Ze leeft in een tempel; luxueus naar Nepalese begrippen. Zodra zij gaat bloeden (als gevolg van opgelopen verwondingen of zodra zij gaat menstrueren) bepaalt de traditie dat zij niet langer godin is. Dan komt het kind terug in de “oude” omgeving; kent niemand meer (waarschijnlijk zelfs haar ouders niet). Bovendien zal zij tijdens het grote isolement waarin zij jarenlang heeft geleefd geen grote sociale vaardigheden hebben ontwikkeld. Triest (althans in onze Westerse ogen).

KATHMANDU: BOUDHANATH STUPA

De Boudhanath Stupa; schitterende witte koepel van 36 meter hoog met een diameter van ruim 100
meter. Op het terrein rond deze Stupa bevonden zich veel winkeltjes. Daar zagen wij een 3-delige Chinese rijstpan waar wij zeer van gecharmeerd waren. Wij informeerden naar de prijs en besloten er nog een nachtje over te slapen. Daags daarna trokken wij opnieuw Kathmandu in en besloten (gewapend met het adres van ons hotel en een eenvoudige plattegrond) lopend op weg te gaan naar de Chinese wijk. Mogelijk werden immers ook daar rijstpannen verkocht. We waren hier duidelijk van de gebruikelijke toeristische route afgeweken en zelf een bezienswaardigheid geworden. Zo’n kleine 4
uur later (vermoeidheid begon toe te slaan) gingen we op zoek naar een taxi. We vonden een taxi die
bereid was ons voor NRS 300 (ca € 3,50) te vervoeren naar de Boudhanath Stupa (om daar alsnog de
rijstpan die we hier eerder zagen aan te schaffen). Dit leverde een schitterende, bijna één uur durende sight-seeing op door de smalste steegjes. Omdat wij ons enigszins geneerden voor de overeengekomen prijs (wij hadden op dat moment nog geen idee over afstand etc) gaven we de chauffeur NRS 100 fooi. Voor ons een te verwaarlozen bedrag; voor de chauffeur een vorstelijke beloning. Na bij de Boudhanath Stupa de rijstpan te hebben aangeschaft zochten we opnieuw een taxi om naar het hotel terug te gaan. De geschiedenis herhaalde zich: voor een fascinerende rit van bijna 3 kwartier waren wij NRS 300 verschuldigd en betaalden wij NRS 400.

BAKTAPUR, STAD VAN DE GOUDEN TEMPELS

Vanuit Kathmandu brachten wij een bezoek aan Baktapur. Het is in deze plaats waar wij contact legden met een van de aanbieders van allerlei souveniers. Na wat spulletjes van haar gekocht te hebben vertelde zij over haar persoonlijke omstandigheden. Of ze (nog) getrouwd was werd niet duidelijk wel dat zij 25 jaar was en moeder van 4 kinderen. Op zeker moment boden wij haar onze “Nederlandse Pashmina” te koop aan. Zij toonde zich geïnteresseerd en wilde dat exemplaar kopen. Zij toonde zich verbaasd, verrast en dankbaar toen wij haar zeiden dat het een geschenk aan haar was. Vanaf dat moment heeft zij ons begeleid tot wij tenslotte weer bij onze bus aankwamen. Op dat moment gaf zij ons een tasje (vanuit haar handelsvoorraad) cadeau. Een ontroerend gebaar.

POKHARA, HIMALAYA

In Pokhara verbleven wij in Hotel Fewa Prince, een Joint Venture met Japan. Na de eerste nacht in dit
hotel moesten we vroeg uit de veren om van dichtbij getuige te zijn van de zonsopgang op het “dak
van de wereld”. Dit was een letterlijk onbeschrijflijke ervaring. Hier wordt een mens stil van. Het
mocht dan wel niet de Mount Everest zijn maar de minstens zo fraaie, zij het iets minder hoge,
Annapurna, the Fishtail. Deze berg dankt zij bijnaam aan het beeld van een vissenstaart dat zichtbaar
wordt zodra de opkomende zon en de toekijkende toerist in een bepaalde hoek t.o.v. de Annapurna
staan . Toen we de volgende morgen de gordijnen van onze hotelkamer openschoven bleken we van
daaruit een bijna even mooi uitzicht te hebben op de weergaloos mooie Himalaya!

NAGARKOT, HIMALAYA

In Nagarkot verbleven we in Hotel Country Villa. De omstandigheden waren nogal primitief. Het hotel lag op behoorlijke hoogte. Het was er koud (een nieuwe ervaring tijdens deze reis!); elektriciteit functioneerde pas na 21.30 uur, verwarming ontbrak evenals de mogelijkheid een warme douche te nemen. Daar stond tegenover dat het uitzicht op de bergtoppen van de Himalaya schitterend was. Bij zonsopgang (06.20 uur) zou, bij helder weer, zelfs de Mount Everest zich aan ons vertonen. Om 6 uur stond ik dus gewapend met fotoapparatuur, klappertandend voor het open raam. Helaas was er teveel bewolking die in de daaropvolgende uren ook niet wilde verdwijnen. Later, tijdens de vlucht van Katmandu naar New Delhi moet de Mount Everest vanuit het vliegtuig te zien geweest zijn. Helaas niet door mij! Terug in Katmandu aten we in het restaurant waar alle bedwingers van Himalaya toppen gratis kunnen dineren. Wij hebben gewoon afgerekend maar wel op een kartonnen voetafdruk onze namen achtergelaten als bedwingers van de Himalaya. De volgende dag maakten we een trekking van 3 uur door een natuur van ongekende schoonheid. In de loop van de middag brachten we een bezoek aan het bergdorp Panauti. De bewoners van dit dorp blijken de loop der jaren een nog onverklaarbare immuniteit te hebben ontwikkeld tegen malaria.

PATAN, DE OUDE KONINGSSTAD

Hier zagen (en bezochten) we een overweldigend aantal Hindoetempels en Boeddhistische monumenten. Zelfs zoveel dat overdaad begon te schaden. Bovendien hadden we in de 20 voorafgaande dagen zo ongelooflijk veel indrukken opgedaan dat van de indrukken die hier werden opgedaan nauwelijks iets bleef hangen.

KATHMANDU: DE APENTEMPEL

We beklimmen de 365 treden naar Swayambunath, de stupa. De weg naar dit Boeddhistische pelgrimsoord kende nog andere hindernissen: ontelbare, hondsbrutale apen. Eenmaal aangekomen op de top genieten we van een schitterend uitzicht op de vallei van Kathmandu. Halverwege de afdaling passeerden we een zeer luidruchtig kinderklasje. Mijn vrouw ging tussen deze kinderen zitten en probeerde de klas stil te krijgen. De in de ogen van de kinderen blanke westerse reuzin slaagde hierin vrijwel onmiddellijk: de klas zweeg stil!
Zowel langs de weg naar boven als de weg naar beneden waren royaal voorzien van de traditionele gebedsvlaggen.


Aan alles komt een einde. Zo ook aan deze indrukwekkende rondreis.
We vliegen vanuit Kathmandu naar New Delhi. Na een zeer korte nachtrust werd de terugreis vervolgd met de vlucht naar Amman en vandaar naar Amsterdam.

Kadobon winnen?

Wilt u ook kans maken op een kadobon? Per kwartaal wordt de inzender van het mooiste reisverslag beloond met een kadobon.

• Stuur uw reisverslag in
• Stuur uw fotoverslag in